و تا مىتواند از اسرار احكام الهى آگاه گردد و حتى الامكان با درك و معرفت مسائل دينى را به عنوان وظيفه انجام دهد . » 2 - يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لا تَقْرَبُوا الصَّلاةَ وَ أَنْتُمْ سُكارى حَتَّى تَعْلَمُوا ما تَقُولُونَ « 1 » : « اى اهل ايمان در حال مستى به نماز نزديك نشويد تا بدانيد چه مىگوييد . » تفسير : خطاب افتخارآميز يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا * كه بيش از 80 بار در قرآن كريم آمده منحصرا در آياتى ديده مىشود كه در مدينه نازل شده است ضمن اين كه مىتواند بيانگر تثبيت وضع مسلمانان پس از هجرت باشد بار تعهّدى را نيز براى افراد مسلمان شده ، مطرح و ايجاد مىكند ، يعنى خداوند همراه با اين خطاب آنها را متوجّه اين نكته نيز نموده مىفرمايد اكنون كه شما ايمان آورده‌ايد و در برابر حق تسليم شده‌ايد و با خداى خود پيمان اطاعت بسته‌ايد بايد به مقتضاى اين پيمان به دستوراتى كه به دنبال اين خطاب مىآيد عمل كنيد و قول و قبول خود را به رفتار و كردار مناسب بياراييد . چون در جريان مسأله‌ى نهى از مصرف مسكرات كه يكى دو مرحله‌ى مقدماتى آن تا زمان نزول اين آيه طى شده بود و با نزول آيات 67 سوره‌ى نحل / 16 كه مىفرمايد : وَ مِنْ ثَمَراتِ النَّخِيلِ وَ الْأَعْنابِ تَتَّخِذُونَ مِنْهُ سَكَراً وَ رِزْقاً حَسَناً إِنَّ فِي ذلِكَ لَآيَةً لِقَوْمٍ يَعْقِلُونَ ؛ و در آن لفظ سكر يا شيرينى را در مقابل رزق نيكو قرار داده و هم‌چنين آيه‌ى شريفه‌ى 219 سوره‌ى بقره / 2 : يَسْئَلُونَكَ عَنِ الْخَمْرِ وَ الْمَيْسِرِ قُلْ فِيهِما إِثْمٌ كَبِيرٌ وَ مَنافِعُ لِلنَّاسِ ؛ پذيرش نسبى در اذهان مردم مسلمان نسبت به حرمت مسكرات به وجود آمده بود ، اينك در اين آيه با يك ضربه‌ى غير مستقيم و نه رودررو مسأله‌ى شرب خمر را هدف قرار داده و آن را روزانه پنج نوبت زير نظر و كنترل گرفته و بدين‌ترتيب دايره‌ى مصرفش را تنگ و تنگتر مىنمايد ؛ و اين همان روش معقول و مؤثرى است كه براى ريشه‌كن كردن مفاسد عميق اجتماعى و حذف سنّتهاى نامطلوب اخلاقى كه محيط به طور وسيع به آن آلوده شده است مىتواند نتيجه بخش باشد . بديهى است آيه‌ى فوق هيچ‌گونه دلالتى بر مجاز بودن مصرف خمر ندارد ، بلكه فقط مستى در حال نماز را نهى كرده و در مورد غير نماز اظهارنظرى ننموده است . هرچند با توجه به اوقات پنج‌گانه نماز كه فاصله چندانى با هم ندارند و با دوام چند ساعته مستى ، لذا حكم آيه‌ى فوق مىتواند به صورت يك تحريم پيوسته و كلى مطرح شود و جمله‌ى حَتَّى تَعْلَمُوا ما تَقُولُونَ نيز به خوبى بيان‌گر آن مىباشد كه نماز خواندن با هرگونه هشيارى خواه حالت مستى يا خواب‌آلودگى يا كسالت و نيمه‌هشيارى صحيح نيست چون در روايتى نيز از امام باقر « عليه السلام » آمده است كه فرمود : « در حالتى كه كسل هستيد يا چرت‌آلود مشغول نماز نشويد كه خداوند مؤمنان را از نماز خواندن در حال مستى نهى كرده است . » 3 - يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِنَّمَا الْخَمْرُ وَ الْمَيْسِرُ وَ الْأَنْصابُ وَ الْأَزْلامُ رِجْسٌ . . . 4 - إِنَّما يُرِيدُ الشَّيْطانُ . . . « مائده / 90 - 91 » آيه‌ى 90 : « اى اهل ايمان شراب و قمار و بتها و ازلام ( كه نوعى بخت‌آزمايى بوده است ) پليد و از عمل شيطانند از آنها دورى كنيد تا رستگار شويد . » آيه‌ى 91 : « شيطان مىخواهد در ميان شما به وسيله‌ى شراب و قمار دشمنى ايجاد كند و شما را از ياد خدا و نماز بازدارد آيا ( با اين‌همه زيان و فساد و نهى أكيد ) خوددارى يا دست‌بردارى نخواهيد كرد ؟ ! »

--> ( 1 ) . نساء / 43 .